MEB KAZANIMLARI
4. sınıf Türkçe kazanımları
78 kazanım, temalara göre program sırasıyla. 15 kazanım için 11 hazır içerik var; içerikler kazanımın hemen altında.
1. tema Dinleme/İzleme
-
T.4.1.1 Görselden/görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
-
T.4.1.2 Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların gelişimi ve sonucu hakkında tahminde bulunur.
-
T.4.1.3 Dinlediği/izlediği metni ana hatlarıyla anlatır.
-
T.4.1.4 Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen, bilmediği kelimelerin anlamını tahmin eder.
-
T.4.1.5 Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler.
-
T.4.1.6 Dinlediklerinin/izlediklerinin ana fikrini/ana duygusunu belirler.
-
T.4.1.7 Dinlediklerine/izlediklerine yönelik sorulara cevap verir.
Açıklamalar
- Olay, şahıs, varlık kadrosu ve mekâna yönelik sorular (ne, kim, nerede, nasıl, neden ve ne zaman) yöneltilir.
-
T.4.1.8 Dinlediklerine/izlediklerine farklı başlıklar önerir.
-
T.4.1.9 Dinledikleriyle/izledikleriyle ilgili görüşlerini ifade eder.
-
T.4.1.10 Dinlediği/izlediği hikâye edici metinleri canlandırır.
-
T.4.1.11 Dinlediklerinin/izlediklerinin içeriğini değerlendirir.
Açıklamalar
- Öğrencilere medya metinleri (reklam, kamu spotu vb.) dinletilerek/izletilerek bunların hedef kitlesi ve amacı hakkında çıkarımda bulunmaları sağlanır.
- Öğrencilerin dinledikleri/izlediklerinin içeriğini tutarlılık açısından sorgulamaları sağlanır.
-
T.4.1.12 Dinleme stratejilerini uygular.
Açıklamalar
- Öğrencilerin dikkatlerini yoğunlaştırmaları sağlanır.
- Dinlerken/izlerken hoşuna giden cümleleri, önemli bilgileri vb. not almaları konusunda teşvik edilir.
-
T.4.1.13 Konuşmacının sözlü olmayan mesajlarını kavrar.
2. tema Konuşma
-
T.4.2.1 Kelimeleri anlamlarına uygun kullanır.
-
T.4.2.2 Hazırlıksız konuşmalar yapar.
-
T.4.2.3 Hazırlıklı konuşmalar yapar.
Açıklamalar
- Öğrencilerin izledikleri bir filmi tanıtmaları, görüş ve düşüncelerini belirterek anlatmaları sağlanır.
- Öğrencilerin verilen bir konuyu görsellerle destekleyerek kısa sunum hazırlamaları ve prova yapmaları sağlanır.
-
T.4.2.4 Konuşma stratejilerini uygular.
Açıklamalar
- Nezaket kurallarına uygun konuşulması gerektiği hatırlatılır.
- Beden dilini etkin kullanmanın önemi vurgulanır.
-
T.4.2.5 Sınıf içindeki tartışma ve konuşmalara katılır.
Açıklamalar
- Öğrenciler konuşma/tartışma sırasında kendi düşüncelerini uygun şekilde ifade etmeleri için teşvik edilir.
- Farklı bakış açılarına anlayışla yaklaşmanın önemi vurgulanır.
- Başkalarını dinleme, uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme, konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuşmaya katılma, karşısındakini saygıyla ve sabırla dinlemenin gerekliliği hatırlatılır.
- Bir konuşmadaki/tartışmadaki bakış açılarını ayırt etmeleri sağlanır.
-
T.4.2.6 Konuşmalarında yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.
3. tema Okuma
-
T.4.3.1 Noktalama işaretlerine dikkat ederek sesli ve sessiz okur.
-
T.4.3.2 Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.
-
T.4.3.3 Şiir okur.
Açıklamalar
- Öğrencilere kısa şiir ve İstiklâl Marşı’nın ilk on kıtasını okuma ve ezberleme çalışmaları (zorlamamak kaydıyla) yaptırılır.
-
T.4.3.4 Metinleri türün özelliklerine uygun biçimde okur.
Açıklamalar
- Hikâye edici ve bilgilendirici metinler ile şiir okutulur.
-
T.4.3.5 Farklı yazı karakterleri ile yazılmış yazıları okur.
-
T.4.3.6 Okuma stratejilerini uygular.
Açıklamalar
- Öğrencilerin sesli, sessiz, tahmin ederek ve soru sorarak okuma yapmaları sağlanır.
-
T.4.3.7 Kelimelerin zıt anlamlılarını bulur.
-
T.4.3.8 Kelimelerin eş anlamlılarını bulur.
-
T.4.3.9 Eş sesli kelimelerin anlamlarını ayırt eder.
-
T.4.3.10 Okuduğu metindeki gerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcükleri belirler.
-
T.4.3.11 Deyim ve atasözlerinin metnin anlamına katkısını kavrar.
-
T.4.3.12 Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder.
Açıklamalar
- Öğrencilerin tahmin ettikleri kelime ve kelime gruplarının anlamlarını sözlüklerden kontrol etmeleri sağlanır.
- Öğrencilerin yeni öğrendikleri kelime ve kelime gruplarından sözlük oluşturmaları sağlanır.
-
T.4.3.13 Görsellerle ilgili soruları cevaplar.
-
T.4.3.14 Görsellerden ve başlıktan hareketle okuyacağı metnin konusunu tahmin eder.
-
T.4.3.15 Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.
Açıklamalar
- Olayların oluş sırasına göre anlatılmasına dikkat edilir.
-
T.4.3.16 Okuduğu metnin konusunu belirler.
-
T.4.3.17 Metnin ana fikri/ana duygusunu belirler.
-
T.4.3.18 Okuduğu metinle ilgili soruları cevaplar.
-
T.4.3.19 Metinle ilgili sorular sorar.
-
T.4.3.20 Okuduğu metinlerdeki hikâye unsurlarını belirler.
Açıklamalar
- Metnin konusu, olay örgüsü, mekân, zaman şahıs ve varlık kadrosu unsurlarına değinilir.
-
T.4.3.21 Okuduğu metnin içeriğine uygun başlık belirler.
-
T.4.3.22 Şekil, sembol ve işaretlerin anlamlarını kavrar.
Açıklamalar
- Haritalar, medya işaretleri ve sembolleri üzerinde durulur.
-
T.4.3.23 Metin türlerini ayırt eder.
Açıklamalar
- Hikâye edici, bilgilendirici metinler ve şiir türünden örneklere yer verilerek genel, kısa bilgilendirme yapılır.
-
T.4.3.24 Hikâye edici ve bilgilendirici metinleri oluşturan ögeleri tanır.
Açıklamalar
- Giriş, gelişme ve sonuç/serim, düğüm ve çözüm bölümleri hakkında kısa bilgi verilir.
-
T.4.3.25 Yönergeleri kavrar.
Açıklamalar
- Harita, ilan, afiş, ilaç prospektüsü, ürün etiketi, kullanım kılavuzu gibi materyallerden faydalanılır.
-
T.4.3.26 Metindeki gerçek ve hayalî ögeleri ayırt eder.
-
T.4.3.27 Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini karşılaştırır.
Açıklamalar
- Kahramanların fiziksel ve kişilik özelliklerinin karşılaştırılması sağlanır.
-
T.4.3.28 Okudukları ile ilgili çıkarımlar yapar.
Açıklamalar
- Neden-sonuç, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme gibi çıkarımlar yapılması sağlanır.
- Öğrenciler metinde işaret edilen problem durumlarını tespit etmeleri ve bunlara farklı çözüm yolları bulmaları için teşvik edilir.
- Yazarın olaylara bakış açısını belirlemesi sağlanır.
-
T.4.3.29 Görsellerle okuduğu metnin içeriğini ilişkilendirir.
Açıklamalar
- Görsellerin metinde aktarılan anlama nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya yerlerin özelliklerini vurgulama vb.) açıklaması ve yorumlaması sağlanır.
-
T.4.3.30 Metindeki renkli, altı çizili, koyu ifadelerin önemli noktaları vurguladığını kavrar.
-
T.4.3.31 Metinler arasında karşılaştırma yapar.
Açıklamalar
- Metinlerin konuları ve karakterleri açısından karşılaştırılması sağlanır.
-
T.4.3.32 Kısa ve basit dijital metinlerdeki mesajı kavrar.
Açıklamalar
- Elektronik posta ve sosyal medya içeriklerine (tebrik, ilan ve duyuru mesajları vb.) yer verilir.
-
T.4.3.33 Medya metinlerini değerlendirir.
Açıklamalar
- Farklı türdeki medya metinlerinin (reklam amaçlı el ilanları, web siteleri, seyahat broşürleri, el kitapları, bloglar vb.) amacı ve hedef kitlesi hakkında görüş bildirilmesi sağlanır.
-
T.4.3.34 Grafik, tablo ve çizelgelerle ilgili soruları cevaplar.
-
T.4.3.35 Bilgi kaynaklarını etkili bir şekilde kullanır.
Açıklamalar
- Bilgiye erişmek için basılı ve dijital içeriklerdeki içindekiler ve sözlük bölümünden nasıl yararlanılacağına ilişkin bilgi verilir.
-
T.4.3.36 Bilgi kaynaklarının güvenilirliğini sorgular.
Açıklamalar
- Yazılı kaynakların (dergi, kitap, broşür, gazete vb.) incelenmesi ve değerlendirilmesi sağlanır.
-
T.4.3.37 Okuduğu metindeki olaylara ilişkin düşüncelerini ifade eder.
4. tema Yazma
-
T.4.4.1 Şiir yazar.
-
T.4.4.2 Bir işin işlem basamaklarına ilişkin yönergeler yazar.
Açıklamalar
- Öğrencilerin bir aletin kullanılma aşamalarını anlatan broşür hazırlamaları, bir oyunun aşamalarını anlatan kitapçık hazırlamaları ya da yol tarifi yazmaları sağlanır.
-
T.4.4.3 Hikâye edici metin yazar.
Açıklamalar
- Olayların oluş sırasına göre yazılmasının gerekliliği hatırlatılır.
- Kişi, olay ve mekân unsurlarının anlatılması sağlanır.
-
T.4.4.4 Bilgilendirici metin yazar.
Açıklamalar
- Yazdıklarında duygu ve düşüncelerini aktarmaları için teşvik edilir.
- Verilen ya da kendi belirledikleri bir konu hakkında araştırma yapmaları sağlanır.
-
T.4.4.5 Hayalî ögeler barındıran kısa metin yazar.
-
T.4.4.6 Görselleri ilişkilendirerek bir olayı anlatır.
-
T.4.4.7 Yazdıklarının içeriğine uygun başlık belirler.
-
T.4.4.8 Yazdıklarında yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.
-
T.4.4.9 Formları yönergelerine uygun doldurur.
-
T.4.4.10 Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.
Açıklamalar
- Yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi, soru işareti, nokta, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi ve kesme işaretinin yaygın kullanılan işlevleri üzerinde durulur.
- Kitap, dergi, gezegen ve yıldız adlarının yazımı ile iki noktadan sonra büyük harf kullanıldığı belirtilir.
-
T.4.4.11 Yazdıklarını düzenler.
Açıklamalar
- Öğrenciler yazdıklarını dil bilgisi ve anlatım bozuklukları yönünden kontrol etmeye teşvik edilir.
- Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.
-
T.4.4.12 Yazdıklarını paylaşır.
Açıklamalar
- Öğrenciler yazdıklarını sınıf içinde okumaları, okul veya sınıf panosunda sergilemeleri için teşvik edilir.
- Öğrencilere yazdıklarını sınıf içinde okumaları konusunda ısrar edilmemelidir.
- Öğrenciler kompozisyon ve şiir yarışmalarına katılmaları için teşvik edilmelidir.
-
T.4.4.13 Yazılarında eş sesli kelimeleri anlamlarına uygun kullanır.
-
T.4.4.14 Yazdıklarını zenginleştirmek için çizim, grafik ve görseller kullanır.
-
T.4.4.15 İmza atar.
Açıklamalar
- İmzanın anlamı ve ismin baş harfi ile soy ismin bütününü sembolize etmesi gerektiği vurgulanır. Öğrencilere imzalarını belirlemeleri için kılavuzluk yapılır.
-
T.4.4.16 Kısaltmaları ve kısaltmalara gelen ekleri doğru yazar.
-
T.4.4.17 Sayıları doğru yazar.
Açıklamalar
- Sayıların harflerle yazımı, birden fazla kelimeden oluşan sayıların yazımı, Romen rakamlarının yazımı üzerinde durulur.
-
T.4.4.18 Yazılarında bağlaçları kuralına uygun kullanır.
Açıklamalar
- Öğrencilerin “de” ve “ki” bağlaçlarını doğru yazmaları sağlanır.
-
T.4.4.19 Yazılarında kelimeleri gerçek, mecaz ve terim anlamları ile kullanır.
-
T.4.4.20 Harflerin yapısal özelliklerine uygun metin yazar.
Açıklamalar
- Öğrencilerin kendi yazı stillerini oluşturmaları teşvik edilir.
-
T.4.4.21 Yazma stratejilerini uygular.
-
T.4.4.22 Pekiştirmeli sözcükleri doğru yazar.
Kazanıma uygun bir etkinliğiniz mi var? Katkıda bulunun
Kodlar ve metinler: MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı (2019).
